سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

خواندنی ها


 آرایش و زیبایی

اشتباهات بزرگ در آرایش عروس

هنگامی که روز عروسی شما فرا می‌رسد، همه چشم‌ها به سمت شما خواهد بود و زمان شما برای درخشیدن است . شما زیباترین لباس را انتخاب کرده‌اید ، یک مدل موی جدید را برنامه‌ریزی کرده‌اید ، و تمام چیزهایی که برای کامل کردن ظاهر باقی مانده ، کمی آرایش است ...

ادامه مطلب
دانش و فناوری

چگونه پیامک تبلیغاتی انبوه ارسال کنیم؟

راهنمای جامع ارسال پیامک تبلیغاتی و استفاده از سامانه پیامک برای ارسال SMS انبوه،معرفی راهکارهای تبلیغات پیامکی برای افزایش فروش و جذب مشتری

ادامه مطلب
سبک زندگی

چطور ساقدوش عروس را انتخاب کنیم

اگر مثل زن‌های زیادی هستی ، از وقتی که دختر کوچکی بودی ، به عروسی خود فکر کرده ‌ای . جایی که شما می‌خواهید ازدواج کنید ، چه تشریفاتی می‌خواهید داشته باشید ، چه لباسی می‌خواهید بپوشید و چه کسی آنجا خواهد بود . وقتی نامزدی شما اعلام شد ، وقتش است که بعضی از رویاهای کودکیتان را به واقعیت تبدیل کنید ...

ادامه مطلب
مذهبی

نحوه صحیح استخاره گرفتن با قران

نحوه صحیح استخاره گرفتن مستلزم رعایت نکاتی می باشد که در این بخش با آنها آشنا می شوید همچنین بهترین زمان استخاره را در این مطلب بخوانید.

ادامه مطلب
فرهنگ و هنر

نگاهی به اولین تاریخ آثار بزرگان ادبیات معاصر ایران

آثار برگزیده زیادی از بزرگان معاصر ادبیات فارسی ایران برجای گذاشته شده که در این مقاله با اولین اثرات این بزرگان آشنا می شویم.

ادامه مطلب
مد و استایل

جدیدترین مدل های لباس عروس ایرانی

ما در این مطلب مجله عروسی بهترین و جدیدترین گالری ها و گالری های مدل های لباس عروس رو به شما معرفی می کنیم ، جهت دیدن جدیدترین مدل های لباس عروس می توانید به ادامه مطلب مراجعه بفرمایید و از مدل های لباس عروس جدید لذت ببرید ...

ادامه مطلب
 روانشناسی

چطور در روز عروسی آرام باشیم

آیا برنامه‌ریزی عروسی شما را به یک آرامش خاص قبل از مراسم عروسی رسانده‌است ؟ این ۵ روش برای تضمین آرامش و جمع‌آوری اطلاعات در روز عروسی تان است و به شما کمک خواهد کرد تا در روز مراسم عروسیتان آرام و ریلکس باشید ...

ادامه مطلب
سبک زندگی

خدمات عروسی در تهران

ما در این مطلب لیست بهترین خدمات عروسی در تهران را به شما معرفی می کنیم تا در بین بهترین خدمات عروسی در تهران ، خدمات عروسی مربوط به مراسم خود را پیدا کرده و قدم به قدم عروسی و مراسم خود را برنامه ریزی کرده ، جهت ادامه مطلب دکمه بیشتر را زده تا لیست بهترین خدمات عروسی در تهران را به شما معرفی کنیم ...

ادامه مطلب
ورزشی

آیا ورزشی مطمئن برای درمان آرتروز زانو وجود دارد ؟

برای افرادی که از دردهای زانو و آرتروز زانو رنج می برند توصیه می شود تمرینات ورزشی مناسب برای درمان آرتروز زانو و داشتن زانوهای سالم انجام دهند.

ادامه مطلب

سراسر وب

دانش و فناوری

آشنایی با نحوه فارسی کردن اعداد در ورد

برای فارسی کردن اعداد در ورد اول به محیط می رویم سپس روی word option کلیک کرده. بعد در قسمت advanced گزینه show document content را انتخاب کرده و بعد گزینه numeral را به context تغییر می دهیم.

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

“همبرگر کبابی” رژیمی را به راحتی در خانه درست کنید!

اگر فرصت زیادی برای تهیه غذا ندارید با استفاده از دستور تهیه “همبرگر کبابی” رژیمی به سادگی این غذای رژیمی را در خانه درست کنید.

ادامه مطلب
 روانشناسی

روانشناسان برای برخورد با افراد مغرور

در اطراف همه افرادی خودخواه و مغرور هستند که با رفتارهایشان باعث نابودی اعتماد به نفس شما می شوند و شما باید با برخوردی مناسب با این افراد ارتباط برقرار کنید.

ادامه مطلب
مد و استایل

مشکلات انتخاب لباس عروس مناسب

در دنیای امروزی طراحان و مزون های لباس عروس زیادی وجود دارند که لباس عروس های متنوع با قیمت های سرسام اور را طراحی می کنند و برای عروس خانم ها یکی از قسمت های سخت مراسم عروسی انتخاب لباس عروس می باشد که ما در این مطلب نکات کلیدی انتخاب لباس عروس مناسب را به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
مد و استایل

مشهورترین رنگ‌های مراسم عروسی

ما در یک مراسم عروسی یکی از رنگ ها را دوست داریم و در سال ۲۰۱۹ محبوب‌ترین رنگ مراسم عروسی معرفی شده است که ما برای دیدن آن هیجان‌زده هستیم . اکنون ما مشتاقانه منتظر دیدن رنگ‌های تیره‌تر و نیز برجسته‌تر کردن رنگ سیاه هستیم . ما در این مطلب مشهورترین رنگ‌های مراسم عروسی در سال ۲۰۱۹ را به شما معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طراحی و تزیین کیک عروسی

در برنامه ریزی عروسی وظایف زیادی وجود دارد که فرصت خلاقیت بیش از حد را در مراسم عروسی فراهم می کند ، از جمله تزئینات ، موسیقی ، دلال ها ، در این صورت شما اجازه بدهید که برنامه ریزان عروسی این مسائل را حل کنند و اما کیک عروسی به معنای واقعی کلمه و استعاری کیفیت همه ی آنها را بالا می برد ...

ادامه مطلب
مد و استایل

دنیای مد و زیبایی

دنیای مد و زیبایی و جذابیت های آن امروزه در بین خانم ها و اقایان طرفدارهای زیادی را پیدا کرده است که مد و زیبایی و دنیای آن شامل موضوعات مختلفی می باشد از جمله : مدل مانتو , مانتو , لباس شب ، لباس مجلسی , مدل کت و دامن , مدل مو , مو , حلقه ازدواج ، سرویس طلا , رنگ سال , دکوراسیون ، دکوراسیون داخلی , مدل پرده , دکوراسیون منزل , مد فشن که ...

ادامه مطلب
دانش و فناوری

محبوب ترین ستاره های زن 2018 در آمار جستجوی گوگل

محبوب ترین ستاره های زن در سال 2018 طبق آمار جستجوی گوگل معرفی شدند و در میان آنها نام شکیرا ، ریحانا و مدونا دیده میشود.

ادامه مطلب
مد و استایل

خانم هایی که بالاتنه چاق دارند چگونه لباس بپوشوند؟

خانم هایی که بالاتنه چاق و بزرگی دارند باید طوری لباس بپوشند که چاقی بالاتنه را مخفی کنند، پنهان کردن چاقی بالاتنه با رعایت چند نکته امکان پذیر است.

ادامه مطلب

مطالب جالب

 روانشناسی

بهترین مشاوره ازدواج در تهران

یکی از مباحث مهم قبل از هر ازدواج ، مشاوره های قبل از ازدواج می باشد تا دو نفری که می خواهند باهم ازدواج کنند با مشاوره های ازدواج شخصیت و خصوصیت ها همدیگر را مورد بررسی قرار بدهند تا به طور کامل مطمئن شوند که می توانند یک زندگی مشترک سالم و بدون مشکل را باهمدیگر درست کنند ، ما در این مطلب بهترین مشاوره ازدواج در تهران را به شما معرفی می کنیم ...

ادامه مطلب
مد و استایل

مشکلات انتخاب لباس عروس مناسب

در دنیای امروزی طراحان و مزون های لباس عروس زیادی وجود دارند که لباس عروس های متنوع با قیمت های سرسام اور را طراحی می کنند و برای عروس خانم ها یکی از قسمت های سخت مراسم عروسی انتخاب لباس عروس می باشد که ما در این مطلب نکات کلیدی انتخاب لباس عروس مناسب را به شما می گوییم ...

ادامه مطلب
 روانشناسی

شخصیت شناسی از روی رنگها

طبق نظریه های روانشناسی هر فردی که رنگ هایی را برای خود برمیگزیند نشان گر خصوصیت اخلاقی او می باشد ، رنگ ها در سرتاسر زندگی ما رخنه کرده اند و هر رنگ برای خود یک داستان خاص دارد پس ما باید رنگ ها را شناسیم ، به همین خاطر ما در این مطلب شما را با روانشناسی رنگ ها آشنا می کنیم ...

ادامه مطلب
کتاب آشپزی

طرز تهیه کیک شکلاتی سنتی

یک کیک ساده و نرم و نازک، با بویی که راه می اندازد و نشاطی که به وجود می آورد، کیکی که آماده کردن و مزه اش می تواند آدم را سر ذوق بیاورد.در آشپزخانه بلاک مگ همراه ما باشید.

ادامه مطلب
سایر

گل فروشی آنلاین

همه ما ادما در یک روز از زندگیمان به یک گل فروشی احتیاج پیدا می کنیم تا برای مناسبتی که در نظرمان است گل مورد نظر خودمان را پیدا کنیم ، این مناسبت ها می تواند شامل روز پدر ، روز مادر ، تولد ، عروسی ، ازدواج باشد که مهم ترین در بین این مراسمات می تواند مراسم عروسی باشد که عروس و داماد می خواهند یک دسته گل عروسی یا شاخ گل عروسی و یا جعبه گل عروسی داشته باشند...

ادامه مطلب
سبک زندگی

سبک زندگی در ازدواج

امروزه تمایل به مجرد ماندن به علت تغییراتی که در جامعه رخ داده بیش از پیش شده است؛ عواملی مانند مسائل اقتصادی، مسولیت پذیری، جهیزیه و مهریه و بیکاری روی جوان ها تاثیرگذار بوده و باعث شده ترجیح دهند مجرد بمانند. آنهایی هم که تن به ازدواج میدهند معمولااگاهی و شناخت درستی از ازدواج درست و اصولی ندارند ...

ادامه مطلب
 آرایش و زیبایی

مدل شینیون مو برای صورت های کشیده

ما در بعضی از مراسم ها مانند عقد و عروسی علاوه بر عروس خودمان نیز به روش های مختلفی آرایش می کنیم ، در بعضی از مجالس مدل های شینیون مو مدل های مختلفی دارد مانند باز ، نیمه باز ، بسته ، شلخته ، یکی از جذاب ترین مدل های شینیون مو شینیون شلخته می باشد که مدل موی متفاوت و جذابی را برای شما درست خواهد کرد که ...

ادامه مطلب
 روانشناسی

بررسی روابط دوستی دختر و پسر از نظر روانشناسی

دوستی دختر و پسر هایی که هدف های غیر از ازدواج دارند پایدار نیستند و فقط باعث وابستگی و ایجاد مشکلات در زندگی هر دو طرف می شود.

ادامه مطلب
سلامت و بهداشت

از علائم تا درمان گرمازدگی نوزادان و کودکان

تنفس سریع و کم عمق، بی قراری و پوست قرمز و خشک از علائم گرمازدگی در نوزادان می باشد در این مواقع سعی کنید حرارت بدن کودک را به سرعت پایین بیاورید.

ادامه مطلب